Gdy rodzice odrzucą spadek obciążony długami po zmarłym krewnym, może się wydawać, że to już koniec formalności. Bardzo często okazuje się jednak, że jest to dopiero początek. W związku z tym rodzice powinni sprawdzić, jak ich decyzja wpłynie na sytuację dzieci i czy potrzebne będą kolejne oświadczenia. W razie wątpliwości co do spraw spadkowych, warto skonsultować się z kancelarią w Olsztynie.
Kto dziedziczy po odrzuceniu spadku przez rodzica?
Odrzucenie spadku nie obejmuje automatycznie dzieci. Zgodnie z art. 1020 Kodeksu cywilnego: „spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku”. W przypadku dziedziczenia ustawowego, w jego miejsce mogą wejść dzieci, a następnie dalsi potomkowie. Jeżeli więc rodzic odrzuca spadek po swoim ojcu lub matce, jego udział co do zasady przypada dzieciom w równych częściach (w przypadku dziedziczenia ustawowego).
Ile jest czasu na odrzucenie spadku przez dziecko?
Termin wynosi 6 miesięcy od uzyskania wiedzy o tytule powołania do dziedziczenia. W przypadku małoletniego chodzi o wiedzę, którą ma jego przedstawiciel ustawowy, dlatego po odrzuceniu spadku przez rodzica, należy liczyć termin właśnie od tej czynności. Co istotne, nie należy czekać w tej sprawie na zawiadomienie z sądu, ponieważ rzadko kiedy powiadomienia są wysyłane na bieżąco. Jeśli dziecko jest pełnoletnie, musi samodzielnie złożyć oświadczenie, natomiast w imieniu małoletniego działają jego przedstawiciele ustawowi, czyli najczęściej rodzice.
Sprawy spadkowe w Olsztynie — czy zawsze potrzebna jest zgoda sądu?
Przez wiele lat obowiązywała zasada, że aby rodzice mogli odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka, muszą złożyć do sądu rodzinnego wniosek o zgodę na odrzucenie spadku. Dopiero po uzyskaniu prawomocnego postanowienia, mogli udać się do notariusza i złożyć oświadczenie.
Od 15 listopada 2023 r. rodzice mogą w określonych przypadkach odrzucić spadek w imieniu dziecka bez zezwolenia sądu. Uproszczona procedura obowiązuje w momencie, gdy dziecko zostało powołane do dziedziczenia wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica. Poza tym rodzice posiadający w tym zakresie władzę rodzicielską muszą być zgodni.
Co się stanie, jeśli rodzice nie złożą oświadczenia?
Jeśli rodzice spóźnią się ze złożeniem oświadczenia, oznacza to przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiedzialność za długi jest wówczas co do zasady ograniczona do wartości aktywów ustalonej w wykazie lub spisie inwentarza.
Mini case
Kobieta odrzuciła u notariusza spadek po ojcu, który pozostawił niespłacone pożyczki i nie sporządził testamentu. Myślała, że w ten sposób zamknęła sprawę, jednak dowiedziała się, że do dziedziczenia zostają powołane jej ośmioletnia córka i dziesięcioletni syn. W związku z tym zgłosiła się do kancelarii prowadzącej sprawy spadkowe w Olsztynie. Prawnik ustalił termin, w jakim należy odrzucić spadek i sprawdził, czy można skorzystać z uproszczonej procedury. Kobieta wraz z mężem mieli pełnię władzy rodzicielskiej i byli zgodni w sprawie, więc wystarczyło złożyć odpowiednie oświadczenia u notariusza.
| Najważniejsze w skrócie Odrzucenie spadku przez rodzica nie wyłącza dzieci z dziedziczenia. Sytuację każdego dziecka i termin dotyczący złożenia oświadczenie trzeba ocenić osobno. Zezwolenie sądu nie zawsze jest wymagane. Brak oświadczenia oznacza, że przyjmujemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. |
Potrzebujesz pomocy w załatwieniu spraw spadkowych w Olsztynie? Nasza kancelaria może zająć się sprawdzeniem kręgu spadkobierców, terminów oraz wszelkich formalności.
Artykuł powstał dzięki uprzejmości Kancelarii Adwokackiej Adwokata Romana Anoszkina z Olsztyna.
